Koniec dodatkowej pomocy żywnościowej w USA a krzywdzenie dzieci
Amerykańscy badacze porównali hrabstwa, w których zakończono pandemiczne dodatkowe świadczenia żywnościowe SNAP, z tymi, gdzie nadal je wypłacano. Tam, gdzie pomoc wycofano, wzrosła liczba potwierdzonych przypadków krzywdzenia dzieci. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „American Journal of Preventive Medicine”.
Czym były dodatkowe świadczenia SNAP
SNAP to amerykański program pomocy żywnościowej. Na początku 2020 roku, w czasie pandemii COVID-19, Departament Rolnictwa USA (USDA) zezwolił stanom na wypłacanie w jego ramach tzw. dodatków nadzwyczajnych (Emergency Allotments). Dzięki nim uczestniczące gospodarstwa domowe dostawały większe wsparcie na żywność. Poszczególne stany wygaszały ten mechanizm w różnym czasie, od 2021 do 2023 roku.
Właśnie ta różnica w terminach pozwoliła naukowcom porównać dwie grupy. Analizą objęto 1153 hrabstwa i okres od stycznia 2021 do lutego 2022 roku. Dane pochodziły z krajowego systemu NCANDS, który gromadzi rejestry spraw dotyczących krzywdzenia dzieci i usług opieki nad dziećmi zgłaszanych przez stany. W tym czasie dodatki zakończyło dziesięć stanów: Arkansas, Floryda, Idaho, Missisipi, Missouri, Montana, Nebraska, Dakota Północna, Dakota Południowa i Tennessee. Pozostałe stany wypłacały je dalej. Druga fala stanów wycofała się z programu dopiero między marcem a sierpniem 2022 roku, czyli już po zakończeniu badania.
Co pokazała analiza
Po wygaszeniu dodatków wzrosła liczba potwierdzonych przypadków krzywdzenia dzieci ogółem. Dotyczyło to zwłaszcza zaniedbania oraz przemocy fizycznej. Efekt nie pojawił się od razu, tylko narastał z czasem.
Istotne jest też to, że liczba samych zgłoszeń nie wzrosła w sposób znaczący. Zdaniem autorów oznacza to, że wyższe wskaźniki nie wynikały po prostu z tego, że więcej osób zaczęło zgłaszać podejrzenia.
Kierująca badaniem dr Liwei Zhang z Wydziału Pracy Socjalnej Uniwersytetu Georgii wyjaśnia, że skutki utraty pomocy mogą narastać stopniowo:
- „Skutki utraty dodatkowej pomocy żywnościowej mogą nie pojawiać się od razu, lecz narastać, gdy rodziny długo żyją pod presją finansową” – mówi Liwei Zhang.
Badacze przypominają, że trudna sytuacja materialna, w tym brak pewności, czy wystarczy jedzenia, jest dobrze udokumentowanym czynnikiem ryzyka krzywdzenia dzieci, szczególnie zaniedbania. Stres psychiczny utrudnia rodzicom opiekę nad dziećmi. Wcześniejsze prace pokazywały już, że dodatkowe świadczenia z czasu pandemii zmniejszały niedostatek żywności i poprawiały sytuację rodzin. Nowość tego badania polega na tym, że przygląda się skutkom wycofywania programu, a nie jego wprowadzania.
Co to oznacza w praktyce
Autorzy zwracają uwagę, że profilaktykę krzywdzenia dzieci zwykle rozpatruje się przez pryzmat systemu opieki nad dzieckiem. Ich zdaniem wyniki wzmacniają tezę, że ważną rolę mogą też odgrywać szersze polityki gospodarcze i społeczne, w tym pomoc żywnościowa. Temat jest aktualny, bo w USA w ostatnim roku miliony osób utraciły wsparcie z SNAP, a kolejne ograniczenia kryteriów i inne zmiany mają dalej zmniejszać liczbę uczestników programu.
Dla polskiego czytelnika warto zaznaczyć, że badanie dotyczy amerykańskich rozwiązań i nie pokazuje wprost, jak zadziałałaby podobna zmiana w Polsce czy w innych krajach UE. System świadczeń, opieki nad dziećmi i pomocy społecznej jest u nas inny. Podobne programy istnieją również w Europie, na przykład wsparcie finansowe dla rodzin czy pomoc żywnościowa dla osób w trudnej sytuacji. Ogólny wniosek jest jednak zbieżny z tym, co od dawna podkreślają specjaliści od zdrowia publicznego: wsparcie materialne rodzin może mieć znaczenie także dla bezpieczeństwa dzieci.
Warto też pamiętać o ograniczeniach. Badanie wykazało statystyczny związek między zakończeniem dodatków a wzrostem potwierdzonych przypadków. Obejmowało przy tym dość krótki okres i tylko dziesięć stanów, które wycofały się z programu jako pierwsze. To nie jest dowód na to, że każdy przypadek krzywdzenia ma bezpośrednią przyczynę w utracie świadczeń.
Źródło: Phys.org – „End of COVID-era SNAP emergency food assistance linked to increased child maltreatment rates”